Συχνές Ερωτήσεις και Απαντήσεις

1. Παρατηρώ από τα προηγούμενα έτη/μου είπαν παλιότεροι φοιτητές ότι το μάθημα έχει πολύ μεγάλη ύλη. Γιατί αυτό?
Κατ’ αρχάς το μάθημα είναι μάθημα κορμού με 8 ECTS (όμοια π.χ. με το ΗΥ225-Οργάνωση Υπολογιστών, που είναι ίδιου έτους), οπότε το περιεχόμενο του είναι προσαρμοσμένο στις ώρες μελέτης που απαιτούνται από τους φοιτητές ανά εβδομάδα. Πρακτικά, η ύλη δεν είναι τόσο μεγάλη όσο φαίνεται, καθώς όλο το μάθημα ασχολείται συνεχώς με ένα πράγμα: με σήματα και συστήματα. Το φαινομενικά μεγάλο πλήθος της ύλης οφείλεται στις πολλαπλές όψεις με τις οποίες εξετάζονται τα τελευταία. Στην ουσία βλέπουμε τα ίδια πράγματα από πολλές διαφορετικές οπτικές γωνίες, καθεμιά από τις οποίες συμπληρώνει την προηγούμενη και λύνει προβλήματα που ως τότε δεν μπορούσαν να λυθούν. Αν λοιπόν κατανοηθούν οι πρώτες βασικές έννοιες, η συνέχεια είναι ιδιαίτερα εύκολη λόγω της επανάληψης των εννοιών αυτών από άλλα πρίσματα. Φυσικά είναι πολύ σημαντικό να υπάρχει συνεχής παρακολούθηση του μαθήματος στην τάξη. Στην περίπτωση που αυτό δεν είναι εφικτό, η προσπάθεια εκ μέρους του φοιτητή ίσως πράγματι να μεγαλώνει σημαντικά.

2. Το μάθημα έχει ιδιαίτερα πολλές και δύσκολες ασκήσεις! Γιατί δεν είναι λιγότερες?
Το ποσοστό των ασκήσεων είναι συνήθως 20% στο συνολικό βαθμό σας, οπότε ο αριθμός των σειρών ασκήσεων πρέπει να είναι τουλάχιστον 4 ώστε να υπάρχει μια λογική αντιστοιχία ποσοστού και φόρτου. Το πλήθος τους είναι συνήθως 6-7: μια σειρά περίπου για κάθε σημαντικό κεφάλαιο της ύλης. Επιπλέον, κάθε άσκηση κάθε σειράς ασκήσεων περιλαμβάνει την απάντηση της ως hint, για να αυτοελέγχεστε ή πολλές φορές και για να «προδώσει» τον τρόπο λύσης, ως βοήθεια προς το φοιτητή. Επίσης, η τριβή με ασκήσεις σε μαθήματα μηχανικού είναι απαραίτητη για την καλύτερη εμπέδωση της ύλης. Μάλιστα οι ασκήσεις αυτές σας είναι διαθέσιμες στην τελική εξέταση (δεδομένου ότι η τελευταία γίνεται με ανοιχτές σημειώσεις). Τέλος, το πλήθος των υποχρεωτικών ασκήσεων ανά σειρά είναι συνήθως όχι μεγάλο (6-9) και η δυσκολία τους ποικίλλει, ενώ οι διαθέσιμες ασκήσεις είναι περισσότερες (7-11), με αποτέλεσμα όσοι/ες έχουν το χρόνο και την όρεξη να μπορέσουν να πάρουν παραπάνω βαθμό από τον καθορισμένο. Εν τέλει, μια σειρά ασκήσεων που περιλαμβάνει κατά μ.ο. 7 ασκήσεις - με τις απαντήσεις τους - ανά 12ήμερο (κατά μ.ο.) δεν αποτελεί λόγο για ιδιαίτερο προβληματισμό από μέρους ενός φοιτητή που είναι ενεργός/η στο μάθημα.
3. Το MATLAB/Octave κομμάτι των ασκήσεων είναι εντελώς αχρείαστο! Γιατί μας ταλαιπωρείτε με αυτό? Ας είναι προαιρετικό για όσους/ες ενδιαφέρονται για τον τομέα.
Το επιχείρημα αυτό θα μπορούσε να ισχύει για κάθε μάθημα: «ας δουλεύουν το πρακτικό κομμάτι όσοι/ες ενδιαφέρονται να ασχοληθούν! Οι υπόλοιποι/ες ας μάθουν μόνο θεωρία!» Αντιλαμβάνεστε τη σαθρότητα αυτού του επιχειρήματος, δεδομένου ότι είστε υποψήφιοι/ες για πτυχίο Επιστήμης Η/Υ. Ο λόγος ενασχόλησης με το MATLAB/Octave (που θα μπορούσε να είναι C, C++, Python, Java, R, ή οποιαδήποτε άλλη γλώσσα με στοιχειώδεις βιβλιοθήκες επεξεργασίας σήματος) έγκειται στην ανάπτυξη των δεξιοτήτων μηχανικού και στην πρακτική εφαρμογή όσων μαθαίνετε στη θεωρία. Θα μπορούσε να πει κανείς ότι αποτελούν το «εργαστηριακό κομμάτι» του μαθήματος, που δεν μπορεί να γίνει πραγματικά εργαστηριακό για πρακτικούς λόγους. Επιπλέον, οι ασκήσεις MATLAB/Octave έρχονται πάντα με αρκετό κώδικα που πρέπει να συμπληρώσετε, ενώ ταυτόχρονα είναι ιδιαίτερα αναλυτικές και πλήρως καθοδηγούμενες. Τέλος, συνιστά ίσως το πιο ενδιαφέρον κομμάτι του μαθήματος γιατί βλέπετε τα μαθηματικά να λειτουργούν στην πράξη σε πραγματικές (ή κοντά σε πραγματικές) εφαρμογές!

4. Το μάθημα αυτό μπορεί να είναι χρήσιμο αλλά δε με ενδιαφέρει καθόλου. Γιατί πρέπει να είναι τόσο φορτωμένο τη στιγμή που ενδιαφέρει ένα πολύ μικρό αριθμό φοιτητών?
Το πόσους φοιτητές ενδιαφέρει είναι εν τέλει σχετικό. Μπορεί να μην ενδιαφέρει εσάς και την παρέα σας ίσως αλλά πολύ πιθανό να ενδιαφέρει αρκετούς φοιτητές που όμως δε γνωρίζουν αρκετά τον τομέα, τους φοβίζει το μαθηματικό κομμάτι του μαθήματος, ή δε γνωρίζουν τις προοπτικές καριέρας μιας τέτοιας απασχόλησης. Ακόμα όμως κι αν αυτό το επιχείρημα ήταν αληθινό, ένα μάθημα κορμού οφείλει να δίνει στους φοιτητές τις απαραίτητες γνώσεις στον εκάστοτε τομέα, ανεξαρτήτως αν αυτοί/ες επιλέξουν να ασχοληθούν με το αντικείμενο. Τέλος, το μάθημα μπορεί να μη σας ενδιαφέρει τώρα, αλλά ποτέ δεν ξέρετε αν και πότε θα σας είναι χρήσιμες οι γνώσεις που αποκομίζετε από αυτό. Η επιστήμη των Η/Υ εξελίσσεται με την ώρα (!) και πράγματα που εσείς θεωρείτε ενδιαφέροντα τώρα μπορεί αύριο να είναι ξεπερασμένα. Μη βιάζεστε να δηλώσετε «προτίμηση» ή «αποστροφή» σε έναν τομέα από το δεύτερο έτος σας – είναι μια απόφαση ιδιαίτερα βιαστική. Προσπαθήστε να θεωρήσετε όλα τα μαθήματα σας ενδιαφέροντα, αν και φυσικά είναι απόλυτα κατανοητό να έχετε μια κλίση ή μια παραπάνω ευχαρίστηση όταν ασχολείστε με κάποια συγκεκριμένα μαθήματα.

5. Δε βρίσκω καμιά χρησιμότητα στο μάθημα αυτό και δεν καταλαβαίνω τι νόημα έχει στον κορμό ενός τμήματος Η/Υ. Θα έπρεπε να είναι επιλογής. Γιατί δεν είναι;
Στην θέση που βρίσκεστε δεν έχετε την εμπειρία και τη γνώση ώστε η άποψη που σχηματίζετε (και έχετε κάθε δικαίωμα να το κάνετε) για τη χρησιμότητα ή μη ενός μαθήματος στο πρόγραμμα σπουδών ενός τμήματος να έχει κάποια σημασία ή νόημα. Κάποιοι ιδιαίτερα καταρτισμένοι άνθρωποι αποφάσισαν κάποια μαθήματα να είναι κορμού και κάποια επιλογής – και υπάρχουν καλοί λόγοι για αυτήν την ταξινόμηση. Είναι σημαντικό να κατανοήσετε ότι πέραν του software και του hardware υπάρχουν κι άλλα ενδιαφέροντα πράγματα με τα οποία μπορεί να ασχοληθεί κανείς (τηλεπικοινωνίες, επεξεργασία εικόνας και ήχου, μηχανική μάθηση, υπολογιστική όραση, ρομποτική, κλπ) σε ένα τμήμα Η/Υ – μάλιστα όλα αυτά χρειάζονται αρκετές γνώσεις σε software και hardware engineering. Τέτοιες κατευθύνσεις απαιτούν όμως και ισχυρό (και συγκεκριμένο) μαθηματικό υπόβαθρο. Ένα κομμάτι αυτού σας δίνεται σε αυτό το μάθημα. Επιπλέον, μπορείτε να ελέγξετε σε πόσα τμήματα Πληροφορικής, Μηχανικών Η/Υ, ή συναφών αντικειμένων, υπάρχει αντίστοιχο μάθημα (συνήθως με τίτλο «Σήματα και Συστήματα»), τόσο στο εξωτερικό όσο και στο εσωτερικό: κατά κανόνα υπάρχει σχεδόν σε όλα, πολλές φορές μάλιστα συνοδευόμενο από άλλα μαθήματα κορμού στον ίδιο τομέα! Τέλος, η χρησιμότητα του μαθήματος σε έναν επιστήμονα Η/Υ συνήθως συζητείται στην πρώτη (εισαγωγική) διάλεξη του μαθήματος, όπου παρουσιάζονται πολλές πληροφορίες σχετικά.

6. Το μάθημα μοιάζει να έχει πολλά μαθηματικά! Δε θα ήταν προτιμότερο να βασιζόμαστε περισσότερο στη διαισθητική ερμηνεία των μαθηματικών και να αφήνουμε κατά μέρος τη σε βάθος μαθηματική επεξήγηση;
Ναι και όχι. :) Πράγματι δίνεται ιδιαίτερο βάρος στη διαισθητική ερμηνεία των μαθηματικών εννοιών αλλά δεν είναι σοφό να αφήνουμε κατά μέρος το αμιγώς μαθηματικό κομμάτι. Πολλά πράγματα αποκαλύπτονται αν «παίξουμε» λίγο με απλά μαθηματικά. Επιπλέον, δε θα λέγαμε ότι μπαίνουμε σε ιδιαίτερο βάθος όσον αφορά τα τελευταία (ίσως δεν έχετε δει τα μαθηματικά της μιγαδικής ολοκλήρωσης, της κατανομής/συνάρτησης Δέλτα, ή των συσχετίσεων και φασματικών πυκνοτήτων σε επίπεδο στοχαστικών διαδικασιών: όλα αυτά τα αποφεύγουμε, παρ’ όλο που - θεωρητικά - αποτελούν κομμάτι της ύλης ). Όσα μαθηματικά παρουσιάζονται αποτελούν την απαραίτητη βάση που πάνω σε αυτή μπορούμε να χτίσουμε περισσότερα και να αναπτύξουμε διαισθητικές ερμηνείες και να δουλέψουμε πραγματικές εφαρμογές.

7. Ο τρόπος παράδοσης των διαλέξεων δε με βολεύει γιατί μόνο αν γράφω αυτά που λέει ο διδάσκων κατανοώ την ύλη. Γιατί δεν προτιμάται ο παραδοσιακός τρόπος διδασκαλίας με πίνακα? Κάποια πράγματα δε χρειάζονται «εκσυγχρονισμό»!
Ο τρόπος διδασκαλίας βασίζεται στο σκεπτικό ότι οι δυο ώρες που αφιερώνετε παρόντες/ούσες στο αμφιθέατρο πρέπει να είναι όσο το δυνατόν ανταποδοτικές προς εσάς. Στη βάση αυτού, προτιμούμε τη διδασκαλία με tablet PC για τους εξής λόγους:
  • α. Οι διαφάνειες προσφέρουν μεγαλύτερη διαδραστικότητα: καλύτερα σχήματα, βίντεο, ήχο, animations, που βοηθούν πολύ στην επεξήγηση των εννοιών.
  • β. Οι διαφάνειες προσφέρουν «έτοιμο» υλικό, αφήνοντας πολύ χρόνο για επεξηγήσεις, συζητήσεις, και απορίες, ελαχιστοποιώντας παράλληλα τα «κενά διαστήματα» γραφής πολλών εξισώσεων ή σχεδιασμού σχημάτων.
  • γ. Έχετε ένα «σετ σημειώσεων» από τους διδάσκοντες, που (συνήθως :) ) δεν έχει λάθη, είναι σωστά οργανωμένο, σωστά παρουσιαζόμενο, έγκυρο, και επίκαιρο.
  • δ. Δε χρειάζεται να «κυνηγάτε» το διδάσκοντα στην αντιγραφή όσων θα έγραφε στον πίνακα. Χρησιμοποιήστε όλο το εγκεφαλικό «δυναμικό» σας για να κατανοήσετε πλήρως αυτά που παρουσιάζονται, χωρίς να ανησυχείτε για την καταγραφή τους – αυτή θα σας δίνεται έτοιμη όπως πρέπει.
Σε κάθε περίπτωση όμως, κανείς δε σας εμποδίζει να κρατάτε σημειώσεις – όσες και με όποιο τρόπο θέλετε.

8. Είναι αδύνατο να θυμόμαστε όλη την ύλη για την τελική εξέταση! Γιατί δε μειώνετε κάπως την ύλη του μαθήματος για να μπορούμε να απομνημονεύσουμε κάποιους τύπους?
Ειλικρινά, δε μας ενδιαφέρει στο ελάχιστο η απομνημόνευση τύπων (και οποιαδήποτε απομνημόνευση εν γένει)! :) Προορίζεστε για επιστήμονες/μηχανικοί και ο ρόλος σας είναι να διατυπώνετε, να αναλύετε, και εν τέλει να λύνετε προβλήματα. Έτσι, οι εξετάσεις σε αυτό το μάθημα είναι όλες με ανοιχτές σημειώσεις κάθε μορφής (συγγράμματα, σημειώσεις, λυμένες ασκήσεις, κλπ): οι τύποι είναι όλοι εκεί για σας, ξέρετε όμως να τους χρησιμοποιείτε σωστά?

9. Το MATLAB που δίνει το τμήμα είναι παλιό/δύσχρηστο/δύσκολο στην εγκατάσταση. Μπορώ να λύνω τις ασκήσεις σε Octave?
Κατά 99% δε θα έχετε κανένα πρόβλημα αν επιθυμείτε να λύσετε τις ασκήσεις σε Octave. Ο κώδικας που σας ζητούμε ή δίνουμε είναι συμβατός και με Octave. Απλώς ίσως χρειάζεται να κατεβάζετε κάποια επιπλέον πακέτα και να τα φορτώνετε κάθε φορά που τα χρησιμοποιείτε (στο MATLAB αυτό γίνεται αυτόματα με την εκκίνηση του). Πληροφορίες για αυτά τα επιπλέον πακέτα θα δίνεται πάντα μαζί με την εκάστοτε σειρά ασκήσεων.

10. Ακούγονται πολλά για τις προδιαγραφές της ηλεκτρονικής παράδοσης των ασκήσεων. Τι ισχύει τελικά?
Η ηλεκτρονική παράδοση είναι δικαίωμα που έχουμε (οι διδάσκοντες) παραχωρήσει σε κάθε φοιτητή του μαθήματος, αλλά συνιστούμε να το χρησιμοποιείτε σε περιπτώσεις αδυναμίας να προσέλθετε στο αμφιθέατρο (π.χ. ασθένεια, απομάκρυνση από Ηράκλειο, πολύς φόρτος εργασίας, κλπ). Είναι ΠΟΛΥ βολικότερο για μας να έχουμε όλες τις ασκήσεις γραπτές. Έτσι λοιπόν, πριν αποφασίσετε να παραδώσετε ηλεκτρονικά σκεφτείτε το ενδεχόμενο να μπορεί κάποιος συνάδελφός σας να παραδώσει για σας το γραπτό σας στο μάθημα/φροντιστήριο. Η προθεσμία παράδοσης των ασκήσεων είναι η ίδια, ανεξαρτήτως του τρόπου παράδοσης (γραπτά ή ηλεκτρονικά). Αυτό θα ισχύει για κάθε παράδοση. Ηλεκτρονική παράδοση μετά την προθεσμία δε λαμβάνεται υπ'όψη. Τέλος, επειδή τα PDF που παραδίδετε ηλεκτρονικά τυπώνονται και παραδίδονται στους βοηθούς για διόρθωση, είναι πολύ σημαντικό να ακολουθείτε το πρότυπο παράδοσης και τους κανόνες που αναγράφονται στο site στη σελίδα των ασκήσεων. Με αυτόν τον τρόπο γλιτώνουμε όσο περισσότερο μελάνι γίνεται - μελάνι που πληρώνετε όλοι/ες σας μέσω των φόρων σας για το δημόσιο πανεπιστήμιο! Προφανώς αυτό το μελάνι δεν είναι αποκλειστικά για χρήση σε εκτυπώσεις των ηλεκτρονικών παραδόσεών σας. Καταλαβαίνετε λοιπόν πόσο εύκολα μπορεί να εξαντληθεί αν έχουμε ~40-50 ηλεκτρονικές παραδόσεις που είναι έγχρωμες ή grayscale ή φωτογραφημένες με έντονες σκιές ή με το τραπεζομάντηλο, την coca-cola, και το φυλλάδιο της Grand (τα έχουμε δει όλα αυτά!) στο φόντο τους. Δεν έχουμε λοιπόν τη διάθεση να εξαντλήσουμε αυτό το μελάνι επειδή "βαριέστε" (γιατί περί αυτού πρόκειται) να κάνετε μια σωστή ηλεκτρονική παράδοση. Αν η παράδοσή σας δεν ακολουθεί τις προδιαγραφές, δε θα λαμβάνεται υπ'όψη χωρίς καμιά ειδοποίηση από μέρους μας. Προσέξτε λοιπόν αν θέλετε να παραδίδετε ηλεκτρονικά: τηρείτε τις προδιαγραφές, για να μην πηγαίνει χαμένος ο κόπος σας.