(4) Θέματα Διδακτικού Προγράμματος :

Έχοντας πλέον κάνει τις απαραίτητες επιλογές οι οποίες θα δομήσουν το μοντέλο διαχείρησης της τάξης που θα κάνει χρήση της επιλεγμένης multimedia εκπαιδευτικής εφαρμογής, ο κριτής/αξιολογητής του εν λόγω πακέτου, θα πρέπει να προχωρήσει στην εξαγωγή ενός προγράμματος χρήσης της εφαρμογής από τοους διδασκόμενους. Θα φροντίσει να ανιχνεύσει και να καταγράψει όλες εκείνες τις λειτουργικές ιδιότητες του πακέτου που σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό θα δ ιαμορφώσουν την απόδοση των μαθητών στο γνωστικό αντικείμενο στο οποίο αναφέρεται, προσπαθώντας παράλληλα να εξαλείξει ή απλώς να μειώση την επίδραση εκείνων των παραγόντων που δύναται να δράσουν ανασταλτικά στην σωστή χρήση του συστήματος. Παράλληλα θα βρεί εκείνα τα στοιχεία / τμήματα του προγράμματος , τα οποία κατά την γνώμη του δεν θα μπορέσουν να κεντρίσουν το ενδιαφέρον του διδασκόμενου και θα επιχειρήσει με την χρήση άλλων μεθόδων ή συμπληρωματικών πακέτων λογισμικού να καλυψει αυτό το κενό που εν δέχεται να προκύψει στην εκπαιδευτική διαδικασία.

(4.1) Γενικά Θέματα : Αρχικό σημείο στο οποίο θα πρέπει να δομηθεί μια τέτοια διαδικασία όπως αυτή που περιγράψαμε στην προηγούμενη παράγραφο, είναι ο τυχόν εκπαιδευτικός σκοπός του πακέτου , όπως αυτός αναφέρεται στα συνοδευτικά έντυπά του. Με βάση αυτήν την διατύπωση , το άτομο που αξιολογεί τέτοιου είδους πακέτα λογισμικού, θα μπορέσει να αντιληφθεί τους αντικειμενικούς σκοπούς και αρχές που διέπουν ορθολογικά την όλη εφαρμογή , και που όπως είναι προφανές , προσπάθησαν οι σχεδιαστές του πακέτου να διαβιβάσουν μέσω αυτού ,στους χρήστες του. Αν οι αρχές αυτές , που πιθανόν να μην χρειαστεί να εξαχθούν αλλά να δίνονται καθαρά διατυπωμένοι στα εγχειρήδια του πακέτου, δεν συμβαδίζουν με τους σκοπούς και τις αρχές των οποίων είναι θιασώτης ο εκπαιδευτής , τότε αυτός θα π ρέπει ή άμεσα να αναθεωρήσει την επιλογή του συγκεκριμένου πακέτου, ή να προβεί σε μια ακόμα πιο αναλυτική μελέτη του , προκειμένου να μπορέσει να βρεί έναν τρόπο χρήσης του ο οποίος θα εναρμονίζεται με τις δικές του θέσεις για το γνωστικό αντικείμενο του μαθήματός του.

Αν οι αρχές αυτές και το γενικότερο περιεχόμενο της εφαρμογής, δεν είναι σχετικό με το πρόγραμμα σπουδής που θέλει ο διδάσκων να εφαρμόσει, τότε όπως ήδη είπ αμε, θα πρέπει να αναθεωρήσει την απόφαση για χρήση του συγκεκριμένου πακέτου. Στην αντίθετη περίπτωση κινδυνεύει να φέρει την τάξη μπροστά σε μια διχογνωμία της οποίας το αποτέλεσμα πιθανότατα θα είναι η αποτυχία στην εκπλήρωση του διδακτικού σκοπού που επιδιωκόταν. Παραδείγματος χάριν σε μια σχολή καλών τεχνών , ο καθηγητής που διδάσκει το μάθημα της κίνησης του ρεαλισμού στον χώρο της ζωγραφικής, εισαγάγει στην εκπαιδευτική διαδικασία μια Multimedia εφαρμογή που περι έχει σχόλια,έργα και αναλύσεις για την καλύτερη καταννόηση του κινήματος και τους λόγους για τους οποίους ήκμασε. Αν ο διδάσκων δεν είχε κάνει την ανάλυση που αναφέραμε παραπάνω, τότε παραμονεύει ο κίνδυνος η προσωπική του άποψη για την πηγή έμπνευσης και τους λόγους για τους οποίους ευδοκίμησε η κίνηση αυτή, να διαφέρει ριζικά από αυτήν που είχαν κατά νου οι σχεδιαστές της εφαρμογής. Προφανώς όπως καταλαβαίνουμε , σε αυτήν την περίπτωση οι φοιτητές που παρακολουθούν το τμήμα αυτό, πιθανότατα θα χάσουν τη ν εμπιστοσύνη τους τόσο στην πληροφορία/γνώση που τους παρέχει η εφαρμογή όσο και προς τον ίδιο τον εκπαιδευτή. Η δε επίδοσή τους στο μάθημα αυτό θα είναι ιδιαίτερα χαμηλή, καθώς θα έχουν χάσει το ενδιαφέρον τους από τις συνεχείς αντιφάσεις με τις οποίες θα βρίσκονται αντιμέτωποι.

Σε όμοιες με τις παραπάνω συνθήκες θα οδηγηθούν οι διδασκόμενοι αν είτε ο εκπαιδευτικός σκοπός του προγράμματος που εισάγεται στην εκπαιδευτική τους διαδικασία είναι ασαφής, ή είναι “κρυμμένος” μεταξύ μιας πληθώρας στοιχείων / πληροφοριών άλλοτε σχετικών και άλλοτε άσχετων προς το γνωστικό αντικείμενο του μαθήματος. Στην δε τελευταία περίπτωση , όπου ο σκοπός είναι κρυμμένος, ο διδάσκων που θα θε λήσει τελικά να χρησιμοποιήσει την εφαρμογή αυτή, θα πρέπει δίνοντας τα απαραίτητα ερεθίσματα στους να οδηγήσει έμμεσα το τμήμα του στην εξαγωγή των σωστών συμπερασμάτων. Αν ένα τέτοιο εγχείρημα γίνει με σωστό προγραμματισμό και σχεδίαση , ενδέχεται να οδ ηγήσει σε καλύτερα αποτελέσματα , από όταν η εφαρμογή έδειχνε φανερά στον χρήστη της τον γνωστικό στόχο της. Έτσι, ο διδασκόμενος θα είχε την δυνατότητα να καλλιεργήσει την κριτική ικανότητά του, αντί να ήταν παθητικός δέκτης της πληροφορίας που του παρεί χε το σύστημα. Υπάρχει βέβαια πάντα και ο κίνδυνος ορισμένα μέλη του τμήματος να οδηγηθούν σε λάθος συμπεράσματα είτε λόγω κακής ερμήνευσης των οδηγιών του διδάσκοντος , είτε από την αδυναμία του τελευταίου να τις διατυπώσει σωστά.

¶λλο σημείο το οποίο θα πρέπει να προσεχθεί ιδιαίτερα κατά την πραγματοποίηση του προγράμματος χρήσης του εκπαιδευτικού πακέτου, είναι το αν η εφαρμογή αυτή περιέχει οποιοδήποτε τύπου προκαταλλήψεις, όπως γένους , ιδεολογίας , ανικανότητας, ή οικονομικοκοινωνικής μορφής. Στην περίπτωση αυτή, ακόμα και αν η προκατάλληψη αυτή , δεν έχει άμεσο αντίκτυπο σε ομάδα ατόμων ή άτομο μέλος του τμήματος, θα πρέπει να απ οφευχθεί η χρήση της. Δεν είναι δυνατόν να βασίζεται οποιασδήποτε μορφή παιδείας σε μεθόδους διδασκαλίας που προβάλλουν και προάγουν τέτοιων ειδών διαχωρισμούς του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου. Η χρήση ενός τέτοιου πακέτου λογισμικού θα αποτελούσε ασυγχώρ ητο παράπτωμα για τον οποιονδήποτε που θέλει να φέρει τον τίτλο του Εκπαιδευτικού, όσο καλη και αν ήταν η ποιότητα του εν λόγω προϊόντος. Η θέση του κριτή multimedia εκπαιδευτικών εφαρμογών , όταν θα συναντήσει μια τέτοια περίπτωση, θα πρέπει να είναι η αποστολή μιας επιστολής στους σχεδιαστές της ,με την οποία θα απαιτεί την διόρθωση ή απόσυρση του πακέτου από την αγορά , μέχρι να εξαλειφθούν από μέσα της τα στοιχεία αυτά που διαστρεβλώνουν την αληθινή μορφή των γεγονό των και των αρχών που διέπουν ή θα έπρεπε να διέπουν –την παγκόσμια κοινωνία μας.

Σε παρόμοιες κινήσεις θα πρέπει να προβούμε στην περίπτωση που το συγκεκριμένο multimedia λογισμικό, προτρέπει στην χρήση βίας και γενικά βλέπει υπό το πρίσμα της βίας τα θέματα/πληροφορία που επεξεργάζεται.Ως π αράδειγμα ενός τέτοιου φαινομένου ,ας θεωρήσουμε ότι σε μια τάξη ιστορίας εισάγεται για χρήση μια multimedia εφαρμογή που έχει ως θέμα της την ιστορία μιας χρονικής περιόδου, ως τρόπο αντιμετώπισης των γεγονότων υιοθετεί μια βίαιη /εθνικιστική στάση που ο υσιαστικά διαστρεβλώνει την ιστορική αλήθεια των γεγονότων που περιγράφει. Τότε τα αποτελέσματα της χρήσης της , ιδιαίτερα όταν μιλάμε για μικρής ηλικίας άτομα, δύναται να είναι καταστροφικά επηρρεάζοντας τον ψυχικό κόσμο των διδασκομένων και την άποψη πο υ έχουν περί σωστού και λάθους.

Επίσης, στην καταγραφή και σχεδιασμό του εκπαιδευτικού προγράμματος που θα ακολουθηθεί, διαδραματίζει σημαντικό ρόλο και το αν το επιλεχθέν multimedia πρόγραμμα , θεωρεί ως δεδομένες γνώσεις που ίσ ως και να μην έχουν οι χρήστες του. Τότε, ο διδάσκοντας , θα πρέπει να επεξεργαστεί το πρόγραμμα και να καταγράψει αυτού του είδους τις ανάγκες του πακέτου και να εντάξει την εκμάθησή τους στο πρόγραμμα που θα ακολουθηθεί. Μάλιστα, θα πρέπει να φροντίσει ούτως ώστε οι διδακτικές ώρες που θα καλύψουν το κενό αυτό , να λάβουν χώρα , πριν αυτών που κάνουν χρήση του εν λόγω τμήματος της εφαρμογής. Με αυτόν τον τρόπο, οι εκπαιδευόμενου θα έχουν την δυνατότητα να συμμετάσχουν χωρίς προβλήματα στην διαδικασία χρ ήσης των κομματιών αυτών της εφαρμογής που θεωρούν ως δεδομένες τέτοιου είδους γνώσεις.

Σημαντικός παράγοντας στην κατάρτιση του προγράμματος διδασκαλίας με την χρήση ενός multimedia εκπαιδευτικού πακέτου, είναι το αν το πρόγραμμα εμπεριέχει κάποιες λειτουργίες/ενέργειες που βοη θούν στην επανάλληψη, υπενθύμιση και γενικότερα καλύτερη εκμάθηση των πληροφοριών που μεταδίδει στον χρήστη της. Προφανώς ,ο πλούτος και το εύρος γνώσεων που δύναται να παρουσιάσει μια multimedia εφαρμογή στον χρήστη της , είναι εξαιρετικά μεγάλο, όσο εξε ιδικευμένο και αν είναι το γνωστικό αντικείμενο στο οποίο αυτή αναφέρεται. Το ζητούμενο είναι αν διαθέτει τους κατάλληλους μηχανισμούς με τους οποίους θα μπορεί ο χρήστης να έρχεται σε επαφή με τις γνώσεις που έχει ήδη διδαχθεί . Τέτοια χαρακτηριστικά μπο ρεί να είναι από μια απλή κατηγοριοποίηση των θεμάτων που καλύπτει το πακέτο , ως και η διενέργεια απλών τέστ με την μορφή παιχνιδιού όπου τεστάρονται με ευχάριστο τρόπο οι γνώσεις του διδασκόμενου και στην συνέχεια του δίδονται από το σύστημα οι σωστές α παντήσεις. Αν από την άλλη πλευρά , δεν υποστηρίζονται τέτοιες λειτουργίες από το πακέτο, τότε μπορεί να τις υποκαταστήσει ο διδάσκων , με δικής του επιννόησης διαδιακασίες/ενέργειες που θα ταιριάζουν με το ύφος του προγράμματος, καλύπτοντας το κενό αυτό.

Βέβαια ακόμα και αν το ίδιο το πακέτο εμπεριέχει τέτοιου είδους λειτουργίες, αν αυτές και γενικότερα το όλο πλαίσιο εργασίας , δεν δίνεται με ελκυστικό τρόπο, ούτως ώστε να παροτρύνει τους χρήστες στην ενασχόλησή τους με αυτό, τότε είναι σχεδόν σίγουρο ότι οι διαδασκόμενοι θα χάσουν το αρχικό τους ενδιαφέρον και θα αντιμετωπίσουν το πρόγραμμα με αδιαφορία. Τα στοιχεία που συναποτελούν τον υψηλό προτρεπτικό παράγοντα που θα πρέπει να έχει κάθε multi media εφαρμογή, έχει άμεση εξάρτηση με την ηλικία των ατόμων για τα οποία προορίζεται. Έτσι για μικρότερης ηλικίας άτομα, συνήθως επαρκεί η καλή οπτική παρουσίαση και γενικά η υιοθέτηση ενός απλοϊκού μοντέλου που παρουσιάζει την πληροφορία σε μορφή μύθου / ιστορίας. Αντιθέτως για περισσότερο ώριμα άτομα, απαιτείται βέβαια η χρήση ποιοτικών γραφικών, αλλά θα πρέπει κυρίως να δοθεί βάρος στην ποιότητα της ίδιας της πληροφορίας, στον τρόπο με τον οποίο είναι διατυπωμένη καί οργανωμένη.

Για να κρατηθεί όμως το ενδιαφέρον του χρήστη σε υψηλά επίπεδα, θα ήταν εξαιρετικά χρήσιμο η multimedia εκπαιδευτική εκδρομή να έχει δυνατότητες ανατροφοδότησης ( feedback ) του χρήστη. Με την μέθοδο αυτήν, η εφαρμογή, σιγά σιγά, με την χρήση της από συγκεκριμένα άτομα ,θα δομεί το προφίλ τους, τον ιδιότυπο δηλαδή τύπο με τον οποίον την χρησιμοποιούν και θα επιχειρεί να χρησιμοποιεί την πληροφορία αυτή, για να κάνει την εργασία των διδασκομένων ευκολ ότερη. Τέτοια συστήματα είναι εξαιρετικά δύσκολο να δομηθούν, και παρουσιάζεται μόνο στις παραγωγές μεγάλων εταιρειών του χώρου.

(4.2) Χρήση Hypertext / Hypermedia : Όσον αφορά τον σχεδιασμό του προγράμματος χρήσης του επιλεγμένου εκπαιδευτικού πακέτου, και την χρήση από αυτό της τεχνολογίας των hypertext & hypermedia, τίθονται τα εξής θέματα.

Αρχικά το κατά πόσο με την χρήση αυτών των τεχνικών, ενθαρρύνεται η προδιαγεγραμμένη πορεία αναζήτησης στην εφαρμογή (guided discovery) ή αντιθέτως ο χρήστης αφήνεται ελεύθερος να εξερευνήσει ο ίδιος το πρόγραμμα , αναζητώντας την πληροφορία που επιζητεί. Και οι δύο αυτοί τρόποι αναζήτησης της πληροφορίας σε ένα εκπαιδευτικό πακέτο λογισμικου, είναι εύκολο να πραγματοποιηθούν με την χρήση των τεχνικών hypertext & hypermedia. Το ζητούμενο είναι το ποιά εκ των δύο τρόπων αρμόζει καλύτερα στο σκοπό εκμάθησης που επιχειρεί να επιτύχει ο διδάσκων με την χρήση της εφαρμογής αυτής. Αν ο τρόπος χρήσης των τεχνικών αυτών , δεν εναρμονίζεται πλήρως με την μέθοδο που ήθελε να ακολουθήσει ο εκαπιδευτής, τότε αυτός , θα πρέπει να διατελέσει κάποια επιπλέον εργασία, ούτως ώστε να επιτύχει τον σκοπό του με συμπληρωματικά μέσα. Παραδείγματος χάριν , αν η εφαρμογή που έχει επιλεγε ί, κάνει χρήση των τεχνικών αυτών, ενθαρρύνοντας την ελεύθερη περιήγηση στο πρόγραμμα, ενώ ο σκοπός του διδάσκοντος απαιτεί την “οδηγούμενη” αναζήτηση (guided discovery) , τότε θα μπορούσε να προσωμειωθεί η λειτουργία αυτή, αν δινόταν στους διδασκόμενους ένας οδηγός που θα περιείχε την ακολουθία των ενεργειών που πρέπει να εκτελέσουν , ούτως ώστε να βρούν την πληροφορία που ο διδάσκων επιθυμεί.

Οποιαδήποτε από τις δύο μεθόδους και αν επιλεγεί, ο κριτής / αξιολογητής τέτοιων εφαρμογών , θα πρέπει να προσέξει αν οι φράσεις - λέξεις που δομούν τα links τα οπ οία χρησιμοποιούνται για την διασύνδεση μεταξύ διαφόρων τμημάτων της εφαρμογής, είναι τα κατάλληλα. Στην περίπτωση που δεν έχουν επιλεγεί οι κατάλληλοι , δόκιμοι όροι που καθορίζουν σαγώς τι θα συναντήσει ο χρήστης ακολουθώντας το κάθε σύνδεσμο (link) , τ ότε πολύ πιθανόν ο χρήστης να χάσει πολύτιμο χρόνο επιχειρώντας να βρεί το τμήμα του προγράμματος που θέλει. Για να ξεπεραστεί το πρόβλημα αυτό, ο διδάσκων θα πρέπει να καταρτίσει καταλόγους όπου θα επεξηγεί που οδηγεί ο κάθε σύνδεσμος και την λειτουργία που επιτελεί το κάθε τμήμα της εφαρμογής.Τέλος θα αφιερώσει κάποιες από τις ώρες εκμάθησης του πακέτου, προκειμένου να επεξηγήσει τους όρους αυτούς και να παραδόσει στους διδασκόμενους τους καταλόγους που έχει δομήσει.